De digitalisering dringt inmiddels door tot in alle haarvaten van onze maatschappij en economie. Wij consumenten (B zowel als C) verwachten steeds meer brede, naadloos geïntegreerde en gepersonaliseerde dienstverlening. Een van de gevolgen is dat die verwachtingen ook de grenzen tussen traditionele sectoren zullen doen verdwijnen of in elk geval vervagen.

In plaats van de gespecialiseerde diensten en producten van een of meerdere bedrijfstak af te nemen, wenden we ons voortaan liever tot digitale platforms en ecosystems.

Een platform is een bedrijfsmodel waarmee meerdere deelnemers/stakeholders (producenten zowel als consumenten) verbinding kunnen maken, met elkaar kunnen communiceren en met elkaar waarde kunnen creëren en uitwisselen. De meest succesvolle digitale ondernemingen, zoals Alibaba, Amazon of Facebook, zijn allemaal ontworpen op zo’n platform-bedrijfsmodel.

Een ecosysteem is daarnaast te omschrijven als een onderling verbonden (‘connected’) set van diensten, waarmee gebruikers in één geïntegreerde omgeving verschillende gerelateerde behoeften kunnen vervullen. B2C ecosystemen focussen dezer dagen vooral op op behoeften/diensten als reizen, gezondheidszorg of huisvesting. Business-to-business (B2B) ecosystemen zijn in het algemeen gericht op bepaalde functies, bijvoorbeeld marketing en sales, operations, procurement of finance.

De verwachting is dat tegen 2025 30 procent van de wereldhandel gerealiseerd zal worden door of vanuit dergelijke ecosystemen. Willen ondernemingen met succes opereren in en met zo’n digitaal ecosysteem, dan zullen ze hun  hun traditionele rol en bedrijfsmodellen grondig moeten herzien en moeten evalueren welke opportunities er zijn of mogelijk worden, door nauw samen te werken met andere spelers in andere sectoren. Ze moeten leren inzien hoe in dergelijke ecosystemen de ‘value pool’ verschuift  en groeit, en hoe ze heel anders tegen kansen en risico’s moeten leren aankijken. Voor velen zal ecosysteemdenken een forse transitiedobber zijn, maar ondernemingen die nu al de contouren van hun veranderende context ontwaren zullen als eerste ook de nieuwe inkomstenbronnen exploiteren.

Inmiddels kijkt u voor een stedentrip op Airbnb, roept u een Uber-taxi met uw mobiel en bestelt u het eerste avondmaal via GrubHub of Seamless. Apple is al lang veel meer dan een leverancier van apparaten; Facebook is een manier van leven geworden. Klanten worden wakker met de wereld aan hun voeten, via de smartphone. Zeven van de tien grootste ondernemingen (naar marktkapitalisatie) zijn ecosysteemspelers – Alibaba, Alphabet, Amazon, Apple, Facebook, Microsoft, en Tencent. Vijftien jaar geleden bestonden de meesten nog niet.

We gaan naar een tijdperk van “sectoren zonder grenzen“. McKinsey-onderzoek toont aan dat sommige (vooruitziende) ondernemingen marktwinnaars worden, terwijl andere (met oogkleppen op) de strijd zullen verliezen. We moeten af van het silo-denken, niet alleen binnen de organisatie zelf, maar ook in de traditionele bedrijfssectoren. Volgens McKinsey zien we tegen 2015 de opkomst van 12 grote digitale ecosystemen, die elk ‘cateren’ voor een groep of wolk van basale menselijke en organisatorische behoeften. Zij zijn het, die in 2025 $ 60 biljoen omzetten, of ruwweg 30 procent van alle wereldwijde sales. Die ecosystemen zullen steeds meer de rol en positie van de traditionele bedrijfssectoren overnemen, omdat zij de klant echt centraal stellen en geïntegreerde diensten bieden.